نقش امبولی شریان زانو در درمان آرتروز
درمان نوین امبولی شریان زانو، رویکردی کم‌تهاجمی است که می‌تواند به عنوان پلی میان درمان‌های محافظه‌کارانه و جراحی‌های بزرگ تعویض مفصل عمل کند. این روش با مسدودسازی رگ‌های خونی ریزی که با التهاب در مفصل زانو مرتبط هستند، جریان خون به نواحی ملتهب را کاهش داده و در نتیجه تورم و درد را به طرز چشمگیری کم می‌کند. بر اساس داده‌های موجود، این روش برای بیمارانی که گزینه‌های ساده‌تر را امتحان کرده‌اند اما هنوز برای جراحی سنگین آماده نیستند، گزینه‌ای امیدوارکننده محسوب می‌شود.
تجربه بالینی و دقت عملکرد روش جدید
لیگ کاسادابان، استاد کمکی رادیولوژی و متخصص رادیولوژی مداخله‌ای عروقی در دانشگاه کولورادو آنشوتز، در توضیح جایگاه این روش بیان می‌کند: «در درمان آرتروز زانو، معمولاً به داروها، فیزیوتراپی یا تزریق کورتون فکر می‌کنیم و در انتهای طیف، جراحی تعویض کامل مفصل قرار دارد. چیزی برای بیماران در میانه این طیف وجود نداشت.» با پیاده‌سازی این روش، شکاف درمانی میان گزینه‌های غیرجراحی و جراحی تهاجمی پر می‌شود. مطالعات نشان می‌دهند حدود ۷۰ درصد از بیماران نتایج بسیار مطلوبی کسب می‌کنند و نمره درد آن‌ها تا نصف یا بیشتر کاهش می‌یابد؛ به‌طوری‌که برخی حتی از بی‌دردی کامل پس از عمل خبر می‌دهند.
سینتیا شراف-فلچر، بیمار ۷۴ ساله‌ای که تحت این روش برای زانویش درمان شد، پس از گذشت نزدیک به یک سال، نتایج را با جراحی تعویض مفصلی که پیش‌تر روی پای دیگرش انجام داده بود، مقایسه کرد و اعلام کرد فعالیت‌های روزمره مانند باغبانی و دوچرخه‌سواری بسیار کم‌دردتر شده است. او که به دلیل عوارض جراحی قبلی خود از عمل مجدد دوری می‌کرد، از نتایج این روش ابراز رضایت کامل داشت.
جزئیات انجام روش و دوره نقاهت
فرآیند انجام این روش بین یک تا دو ساعت به طول می‌انجامد و تحت بیهوشی آگاهانه انجام می‌شود. در این شرایط بیمار آرام است اما به کاملاً بی‌هوش نمی‌شود. تیم مداخله‌ای با ایجاد برش کوچک در چین‌خوردگی پا، سوند نازکی را از طریق شریان فمورال هدایت می‌کند. با استفاده از تصویربرداری اشعه ایکس و ماده حاجب، رگ‌ها به وضوح دیده شده و دانه‌های بسیار ریز به رگ‌های شریان زانو که مسئول التهاب هستند، آزاد می‌شوند. این دانه‌های ریز جریان خون به نواحی هدف را کاهش داده و فرآیند التهاب را آرام می‌کنند. از آنجا که جراحی تهاجمی یا تعویض مفصل صورت نمی‌گیرد، بیمار همان روز مرخص می‌شود و معمولاً چند روز استراحت نسبی نیاز دارد.
پایداری اثر و گسترش تحقیقات بالینی
این روش بیش از یک دهه پیش در ژاپن توسعه یافت و توجه جهانی را به خود جلب کرده است. داده‌های چهارساله منتشرشده در ژاپن نشان می‌دهد که تسکین درد ناشی از یک جلسه درمان سرپایی می‌تواند تا چهار سال دوام بیاورد. در آمریکا نیز داده‌های دو‌ساله مشابهی ثبت شده که پایداری اثر را در پاسخ‌دهندگان خوب تأیید می‌کند. سازمان غذا و داروی آمریکا از سال ۲۰۲۱ برای تعدادی از تجهیزات مورد استفاده در این حوزه، وضعیت «دستگاه پیشرو» را اعطا کرده است که فرآیند توسعه و بررسی فناوری‌های پزشکی با مزیت معنادار برای بیماران را تسریع می‌کند. دانشگاه کولورادو نیز هم‌اکنون کارآزمایی‌های بالینی را برای بررسی تغییرات مایع مفصلی و دستگاه جدید موقتی «Nexsphere-F» که به‌طور موقت رگ‌های خونی کوچک را مسدود می‌کند، رهبری می‌کند.
اهمیت این پژوهش برای بیماران
آرتروز یک بیماری تخریب‌گر مفصلی است که در زانو می‌تواند باعث درد، سفتی و اختلال در راه رفتن شود. بیماران مبتلا به آرتروز خفیف تا متوسط بهترین کاندیداها برای این روش هستند، هرچند بیماران با بیماری پیشرفته‌تر نیز می‌توانند اقدام کنند اما احتمالاً اثرات آن مدت کمتری دوام خواهد داشت. گسترش استراتژی مشابه به سایر شرایط دردناک مانند شانه یخ‌زده، آرنج تنیس‌بازان و فاسیای کف پا نیز در حال بررسی است. با این حال، تأکید می‌شود که یافته‌های پژوهشی یک‌تنه جایگزین ارزیابی پزشک متخصص نیست و انتخاب روش درمان باید دقیقاً با توجه به شرایط بالینی هر فرد و توسط متخصص مربوطه انجام شود.
بدون دیدگاه